23 سپتامبر 2026- پژوهشگران در یک مطالعۀ مشاهده‌ای جدید، ارتباط دو مادهٔ شیمیایی به نام‌های بیسفنولA  یا BPA و بیسفنول S یا BPS را با کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ بررسی کردند. BPS در برخی محصولات «فاقد BPA» به‌عنوان جایگزین BPA به کار می‌رود. این مواد ممکن است از بسته‌بندی مواد غذایی یا ظروف نوشیدنی وارد بدن شوند.

در این مطالعه، ۳۰۷ فرد مبتلا به دیابت نوع ۲ شرکت داشتند. همهٔ آن‌ها داروی خوراکی کاهندهٔ قند خون مصرف می‌کردند. پژوهشگران سطح BPA وBPS  را در خون اندازه گرفتند و آن را با HbA1c، شاخصی از میانگین قند خون در چند ماه گذشته، مقایسه کردند. همچنین پایبندی شرکت‌کنندگان به مصرف دارو، عادت‌های غذایی و آمادگی جسمانی آن‌ها را بررسی کردند. میانگینHbA1c  شرکت‌کنندگان در آغاز مطالعه ۷٫۴۳ درصد بود و پایبندی به مصرف دارو حدود ۸۰درصد گزارش شد.

در بررسی‌های اولیه، افرادی که سطح BPS بالاتری در خون داشتند، معمولاً HbA1c بالاتری نیز نشان دادند. این ارتباط پس از در نظر گرفتن سن، جنسیت، نژاد، مصرف دارو و رژیم غذایی همچنان دیده شد. اما وقتی شاخص تودهٔ بدنی، آمادگی جسمانی و سطح BPA نیز در محاسبات لحاظ شد، ارتباط BPS  باHbA1c  دیگر از نظر آماری معنادار نبود. سطح BPA نیز با HbA1c ارتباطی نداشت؛ هرچند با میزان تری‌گلیسرید خون همبستگی داشت.

پرسشنامهٔ غذایی استفاده‌شده در این مطالعه نتوانست میزان مواجههٔ افراد با BPS یا BPA را به‌طور قابل‌اعتمادی مشخص کند. برای مثال، گزارش مصرف غذاهای کنسروی، بطری‌شده یا بسته‌بندی‌شده با سطحBPS  خون ارتباطی نداشت. بنابراین، پژوهشگران تأکید کردند که برای شناسایی دقیق‌تر منابع تماس با این مواد، به روش‌های سنجش بهتری نیاز است.

این مطالعه به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که BPS باعث افزایش قند خون می‌شود یا پرهیز از بسته‌بندی‌های پلاستیکی می‌تواند دیابت را بهتر کنترل کند. چون پژوهش مشاهده‌ای و مقطعی بود، فقط توانست ارتباط احتمالی را بررسی کند و رابطهٔ علت‌ومعلولی را ثابت نکرد. همچنین یافته‌ها نشان ندادند که BPS اثر مفید مصرف منظم دارو را خنثی می‌کند.

در حال حاضر، مصرف منظم دارو و رعایت توصیه‌های غذایی و سبک زندگی همچنان از بخش‌های مهم مراقبت از دیابت هستند. برای روشن شدن اینکه آیا تماس طولانی‌مدت با مقادیر کم BPS بر قند خون اثر می‌گذارد و آیا کاهش این تماس می‌تواند مفید باشد، به پژوهش‌های بیشتر و دقیق‌تر نیاز است.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20260923/A-chemical-used-in-BPA-free-products-may-have-a-connection-to-diabetes-control.aspx